Türkiye'de bir web sitesinin karşılaması gereken yükümlülükler siteye göre değişir. Tanıtım sitesi için asgari set: iletişim/işletme bilgileri, gizlilik politikası, KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası + onay bandı. Satış yapan siteler için ayrıca mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade/cayma koşulları ve ETBİS kaydı gerekir. Bu metinler kopyala-yapıştır olmamalı; sitenizin gerçekten yaptığı işi anlatmalı.
Bu yazı genel bir rehberdir, hukuki danışmanlık değildir. Sektörünüze özel yükümlülükler (sağlık, finans, gıda, eğitim gibi) ek gereklilikler getirebilir; ticari faaliyetinize göre bir hukukçuya teyit ettirmeniz gerekir. Burada amacımız, hangi başlıkların kesinlikle konuşulması gerektiğini göstermek.
1. Her sitede bulunması gerekenler
- İşletme kimliği: ticari unvan, adres, telefon ve e-posta. Kimin işlettiği belli olmayan site hem güven kırıyor hem mevzuata aykırı.
- Ticaret sicil ve vergi bilgileri (tüzel kişilikler için).
- Gizlilik politikası: hangi kişisel veriyi, neden topluyorsunuz, ne kadar saklıyorsunuz, kimlerle paylaşıyorsunuz.
- KVKK aydınlatma metni: veri sorumlusu kimdir, hakları neler, nasıl başvurulur.
- Çerez politikası + çerez onay bandı: zorunlu olmayan çerezler onay alınmadan çalıştırılmamalı.
- Telif ve kullanım şartları: sitedeki içeriğin kullanım koşulları.
Çerez onayı konusunda sık yapılan hata: bandı koyup analitik ve reklam kodlarını yine de onaysız çalıştırmak. Bu, uyumlu olmamakla aynı şey. Doğru kurulum, onay verilmeden izleme kodlarının devreye girmemesidir; bu tarafı KVKK uyumlu web sitesi yazımızda ayrıntılı anlattık.
2. Satış yapan siteler için ek yükümlülükler
- 1Ön bilgilendirme formu: müşteri sipariş vermeden önce ürün, fiyat, teslim, ödeme ve cayma hakkı bilgisini görmeli.
- 2Mesafeli satış sözleşmesi: sipariş sırasında onaylatılmalı ve müşteriye iletilmeli.
- 3Cayma hakkı: süre, istisnalar ve nasıl kullanılacağı açıkça yazılmalı. Kişiye özel üretim, hızlı bozulan ürün gibi istisnalar ayrı ele alınır.
- 4İade ve değişim koşulları: kargo ücretini kimin ödeyeceği dahil.
- 5Teslim süresi ve teslim şekli.
- 6Fiyatların vergi dahil olup olmadığı ve ek masraflar (kargo) açıkça görünmeli.
- 7Şikâyet ve başvuru yolları: tüketici hakem heyeti/mahkemesi bilgisi.
- 8ETBİS kaydı: elektronik ticaret yapan işletmeler için kayıt yükümlülüğü ve sitede gösterim.
“Mesafeli satışta en pahalı eksiklik cayma hakkının yazılmamış olmasıdır: yazılmadığında süre uzuyor ve inisiyatif tamamen müşteriye geçiyor.”
3. ETBİS nedir, kim kaydolmalı?
ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), elektronik ticaret faaliyeti yürüten hizmet sağlayıcıların kayıt olduğu sistemdir. Kendi sitesinden satış yapan işletmelerin kayıt yükümlülüğü bulunur; pazaryerinden satış yapanlar için durum farklı işler. Kayıt sonrası sitede ETBİS doğrulama bilgisinin gösterilmesi gerekir. Kapsam ve eşikler değişebildiği için mevcut durumu kontrol etmek şart.
4. Sektöre özel gereklilikler
- Sağlık: tanıtım ve reklam kısıtlamaları sert. Hasta yorumu, öncesi-sonrası görsel ve iddia içeren ifadeler mevzuata takılabiliyor.
- Gıda: içerik, alerjen, son tüketim ve üretim bilgileri; takviye ürünlerde sağlık beyanı kısıtlı.
- Eğitim: kurum izinleri ve reklam kuralları.
- Finans/sigorta: yetki belgesi ve aracılık kuralları.
- Kozmetik: etkinlik iddiaları için bildirim/kanıt gerekliliği.
- Zirai ürünler: ruhsat dışı kullanım önerisi yasaktır.
- İkinci el/yenilenmiş ürün: yenilenmiş ürün satışı için ayrı yetkilendirme gerekiyor.
5. Reklam ve fiyat gösterimi
İndirim gösteriminde "önceki fiyat" gerçek olmalı; belirli bir süre boyunca fiilen uygulanmamış bir fiyatı üstü çizili göstermek yanıltıcı ticari uygulama sayılıyor. Aynı şekilde "tükeniyor", "son 2 ürün" gibi ifadeler gerçeği yansıtmalı. Bu tür yapay aciliyet öğeleri denetimlerde en çok ceza alan kalemlerden.
6. Erişilebilirlik ve kullanım
Erişilebilirlik Türkiye'de özel sektör siteleri için henüz keskin bir zorunluluk olarak uygulanmıyor ama kamuya hizmet veren yapılar ve büyük markalar için beklenti artıyor. Ayrıca erişilebilir bir site zaten daha kullanışlı bir site: yeterli renk kontrastı, klavyeyle gezinebilirlik, görsellere alternatif metin, form alanlarına etiket. Bunlar aynı zamanda SEO'ya da olumlu katkı yapıyor.
7. Metinleri kopyalamak neden sorun?
İnternetten bulunan gizlilik politikası veya mesafeli satış sözleşmesi çoğu zaman başka bir işletmenin faaliyetini anlatıyor. Sonuç: sizde olmayan bir hizmetin şartlarını yazmış, sizde olan bir veri işlemesini hiç yazmamış oluyorsunuz. Denetimde de uyuşmazlıkta da ilk bakılan yer bu metinlerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı. Metinler, sitenizin gerçekten hangi veriyi topladığına ve hangi hizmeti sunduğuna göre yazılmalı.
Kontrol listesi
- 1İşletme kimlik bilgileri sitede eksiksiz mi?
- 2Gizlilik politikası sitenizin gerçek veri işlemesini anlatıyor mu?
- 3Çerez bandı var mı ve onay verilmeden izleme kodları gerçekten durduruluyor mu?
- 4Satış varsa ön bilgilendirme ve mesafeli satış sözleşmesi sipariş akışında onaylatılıyor mu?
- 5Cayma hakkı, iade ve kargo ücreti koşulları net yazılı mı?
- 6ETBİS yükümlülüğünüz var mı, varsa kayıt ve gösterim tamam mı?
- 7İndirim ve stok ifadeleri gerçeği yansıtıyor mu?
- 8Sektöre özel kısıtlamaları kontrol ettiniz mi?
- 9Metinlerin son güncellenme tarihi var mı?
Sonuç
Yasal metinler sitenin en az ilgi çeken ama en çok risk taşıyan bölümü. Doğru kurulduğunda hem cezadan korur hem müşteri güvenini arttırır — çünkü koşullarını açıkça yazan işletme güvenilir görünür. Sitenizin bu tarafını gözden geçirmemizi isterseniz bize yazın.
